BOSCH: NOWA KONCEPCJA ZASILANIA - AVENAR / DETECTOR SELF-TEST

Bosch wprowadza dwie zmiany, które wpływają na to, jak projektuje się i serwisuje instalacje przeciwpożarowe. Pierwsza to nowa architektura zasilania central AVENAR oparta na strefach energetycznych (ENERGY zones) i module FPE-8000-BCM. Druga to Detector Self-Test - zdalny, automatyczny autotest czujek działający 24/7 na platformie chmurowej NEXOSPACE Fire System Explorer (FSE).

Obie nowości prowadzą do tego samego celu: większej niezawodności systemu przy niższych kosztach jego eksploatacji.

1. Nowa koncepcja zasilania central AVENAR - strefy energetyczne i moduł FPE-8000-BCM

Od wspólnej szyny do stref energetycznych

Sposób zasilania central sygnalizacji pożaru Bosch przeszedł wyraźną ewolucję -od modułu BCM 0000 A, przez BCM 0000 B, aż po nowy moduł FPE-8000-BCM. Rozwojowi temu towarzyszą normy i wytyczne branżowe: EN 54-13:2005, VdS 2541:2022 oraz EN 12101-10.

Najważniejsza zmiana dotyczy samej zasady rozprowadzania energii. Dotychczasowe rozwiązanie opierało się na wspólnej szynie zasilającej (common rail) cały system. Nowa koncepcja dzieli zasilanie na niezależne strefy energetyczne, czyli każda z własnym źródłem i kontrolą zasilania. Dzięki temu energia jest dostarczana bliżej odbiorników, co ogranicza straty mocy na szynach i porządkuje architekturę całej centrali.

Jak zbudowana jest strefa energetyczna?

Każda strefa energetyczna zawiera komplet niezależnych elementów:

• 1 × FPE-8000-BCM — moduł kontroli zasilania strefy,
• 1 × UPS2416 — zasilacz,
• co najmniej jedną parę akumulatorów,
• co najmniej jedną szynę modułową.

Przy projektowaniu obowiązuje kilka zasad, które warto znać już na etapie planowania instalacji:

• Strefy są od siebie odseparowane - między strefami energetycznymi należy usunąć łączący je przewód.
• FPE-8000-BCM montuje się zawsze w pierwszym slocie pierwszej szyny danej strefy.
• Moduły o większym poborze energii umieszcza się blisko FPE-8000-BCM, aby zminimalizować straty mocy na szynach, z zachowaniem ustalonej kolejności (ENO → CZM → NZM → RML → IOS → RMH → pozostałe).
• Wymienione moduły muszą znajdować się w tej samej obudowie, co BCM swojej strefy.
• Przy wielu strefach moduły rozkłada się równomiernie, wypełniając miejsca od lewej do prawej i zachowując ich kolejność.

Co to oznacza dla rynku polskiego?

To ważna informacja dla projektantów i instalatorów w Polsce: 

- ze względu na wymóg krajowego dopuszczenia, na polskim rynku nadal stosujemy moduł BCM-0000-B. Nowa koncepcja stref energetycznych wyznacza kierunek rozwoju platformy AVENAR globalnie, jednak lokalne wymagania pozostają nadrzędne przy doborze rozwiązania do konkretnej instalacji.

Moduł FPE-8000-BCM znajdziemy w urządzeniach z rodziny AVENAR 2000, m.in.:

• FPA-2000-SWM
• FPA-2000-SFM
• FPA-2000-PWM
• FPA-2000-PFM

Konfigurację typu modułu kontroli akumulatora (strefa energetyczna lub typ B) obsługuje narzędzie Safety System Designer od wersji 3.7.

2. Detector Self-Test w NEXOSPACE FSE - zdalny autotest czujek 24/7

Czym jest Detector Self-Test

Detector Self-Test to nowa funkcja platformy chmurowej NEXOSPACE Fire System Explorer, która automatycznie i w trybie ciągłym (24/7) testuje adresowalne czujki punktowe Bosch — zgodnie z wymaganiami VdS 3860. To rozszerzenie zdalnej konserwacji (Remote Maintenance): część rutynowych czynności kontrolnych przenosi się z miejsca instalacji do chmury.

W praktyce oznacza to oszczędność czasu, mniejsze zużycie gazu testowego i dokumentację stanu systemu prowadzoną automatycznie.

Jak to działa

Test prowadzony jest w sposób ciągły, a raport zbiorczy generowany raz na kwartał. Na pełny autotest składa się kilka warstw kontroli:

• Test łączności - potwierdzenie spójności danych między centralą sygnalizacji pożaru a chmurą.
• Test funkcji czujnika - weryfikacja zdolności czujki do wykrycia pożaru w wymaganym czasie oceny, obejmująca ścieżkę optyczną, termiczną, chemiczną oraz kontrolę EMC.
• Test komunikacji z centralą - monitorowanie jakości połączenia czujki z systemem i poprawności przesyłanych danych.

Jeżeli wynik automatycznego testu jest pozytywny, system odnotowuje to w panelu. Jeśli test wskaże nieprawidłowość, platforma podpowiada wymagane czynności na miejscu - np. ręczne „zadymienie" czujki czy wyczyszczenie jej komory. Wyniki trafiają na dashboard, a pełny raport można pobrać w formacie PDF.

Uruchomienie funkcji wymaga oprogramowania w wersji firmware 4.4 lub nowszej. W przypadku central FPA konieczna jest wymiana kontrolera.

Najważniejsze korzyści

• Najwyższy poziom bezpieczeństwa dzięki predykcyjnemu algorytmowi wykrywania potencjalnych usterek.
• Oszczędność czasu i środków, więc mniej pracy ręcznej na obiekcie i ograniczone zużycie gazu testowego.
• Automatyczna dokumentacja eksploatacji systemu, gotowa do wykorzystania przy przeglądach.
• Pełna kompatybilność ze wszystkimi typami adresowalnych czujek punktowych Bosch.

Gdzie sprawdza się najlepiej?

Funkcja szczególnie ułatwia obsługę instalacji, w których ręczne testowanie czujek jest trudne lub kosztowne:

• czujki w trudno dostępnych lokalizacjach,
• placówki ochrony zdrowia wymagające ciągłej eksploatacji,
• centra danych i przestrzenie wymagające specjalnych pozwoleń na prace,
• projekty infrastruktury krytycznej.

Zgodność z przepisami - również polskimi

Detector Self-Test dobrze wpisuje się w obowiązujące ramy prawne:

• EN 54 (np. EN 54-2, EN 54-5/-7) definiuje, czym jest produkt i jakie ma cechy techniczne — to zharmonizowane normy europejskie wymagające oznakowania CE.
• TS 54-14 określa, jak certyfikowane produkty łączy się w działający system, i stanowi zbiór wytycznych konserwacyjnych (m.in. Załącznik D).
• Dz.U. 2023 poz. 822 — przepis krajowy, zgodnie z którym urządzenia przeciwpożarowe poddaje się przeglądom według dokumentacji techniczno-ruchowej i instrukcji obsługi, w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku.

Wiarygodność funkcji potwierdza podwójna gwarancja: jest ona zatwierdzona przez producenta (potwierdzona w oficjalnej instrukcji obsługi) oraz niezależnie zweryfikowana i zatwierdzona przez VdS. Autotest obejmuje m.in. czujki AVENAR detector 4000 z serii FAP-425 / FAH-425.

Nowa koncepcja zasilania central AVENAR i funkcja Detector Self-Test odpowiadają na dwa różne wyzwania, ale łączy je wspólny mianownik: niezawodność systemu przeciwpożarowego przy niższych kosztach jego utrzymania. Strefy energetyczne porządkują i optymalizują zasilanie central, a zdalny autotest czujek automatyzuje konserwację i wspiera spełnianie wymagań przeglądowych.